red

Albert Michelson - syn właściciela małego sklepiku i córki miejscowego lekarza

Albert Michelson - syn właściciela małego sklepiku i córki miejscowego lekarza
red

Syn właściciela małego sklepiku i córki miejscowego lekarza, fizyk żydowskiego pochodzenia i doskonały przykład jak ciekawość świata może zaowocować Nagrodą Nobla.

Urodził się 19 grudnia 1852 roku w Strzelnie na Kujawach w rodzinie żydowskiego kupca. Ojciec Samuel Michelson był właścicielem małego sklepu, a matka – Rozalia Przyłubska – córką miejscowego lekarza. Miał dwie młodsze siostry: Paulinę i Joannę.

Według oficjalnych informacji na decyzji rodziny Michelsonów o emigracji z rodzinnego Strzelna zaważyły przybierające na sile prześladowania Żydów w latach 50. Jednak opublikowane w 2004 roku wyniki badań Tomasza Kardasia wskazują na jeszcze inną przyczynę ich wyjazdu. Według badacza miał nią być brak akceptacji członków gminy żydowskiej dla Samuela Michelsona podczas wyborów do kahału 20 czerwcu 1854 r. Ojciec przyszłego Noblisty zdobył w nich ledwie jeden głos na ponad 140 możliwych.

Niepodważalny za to jest fakt, że tuż po narodzinach pierworodnego Michelsonowie wyruszyli przez Nowy Jork i Panamę do Kalifornii. Mały Albert dorastał więc w miasteczkach wyrosłych na amerykańskiej gorączce złota, a jego rodzina utrzymywała się ze sprzedaży narzędzi i materiałów potrzebnych poszukiwaczom złota i srebra.

W latach 1860 – 1864 Albert uczęszczał do miejscowej szkoły, ale już we wrześniu 1864 roku trafił do Lincoln Grammar School, a dwa lata późnej do San Francisco Boy’s High School, którą ukończył w 1869 roku. Dyrektor tej ostatniej szkoły, Teodor Bradley, był opiekunem młodego Alberta i to on rozbudził w nim zainteresowania naukowe. On też namówił Alberta i jego rodziców do kontynuacji nauki w najlepszej w owych czasach amerykańskich uczelni gwarantującą szeroką i kompleksową wiedzę z zakresu fizyki i nauk ścisłych - Morskiej Akademii w Annapolis (U.S. Naval Academy w Annapolis).

Po jej ukończeniu w 1873 roku i odbyciu dwuletniej służby na morzu władze uczelni zatrudniły młodego fizyka na stanowisku wykładowcy. Ten jednak nie zamierzał przerywać nauki, którą w latach 1880 – 1882 kontynuował w Berlinie. Zaraz po jej zakończeniu wrócił jednak do Ameryki i w maju 1882 roku objął stanowisko profesora fizyki w Case School of Applied Science w Cleveland. To w jej pracowniach przeprowadził wspólnie z Edwardem Morleyem słynny eksperyment wykazujący, że hipotetyczny eter potrzebny do propagacji światła, nie istnieje, a prędkość światła jest stała i nie zależy od kierunku, w jakim porusza się obserwator. W ramach tego eksperymentu naukowiec wykorzystał wynaleziony przez siebie interferometr. W latach 1889 – 1892 Albert kontynuował swoją karierę zawodową na Clark University w Worcester, a w latach 1892 – 1929 pełnił funkcję dziekana Wydziału Fizyki Uniwersytetu w Chicago.

Na jego imponujący dorobek naukowy składają się dziesiątki publikacji oraz szereg odkryć. To on stworzył urządzenie do produkcji siatek dyfrakcyjnych oraz wspomniany interferometr, przyrząd umożliwiający dokładne pomiary odległości lub rozmiary przestrzenne obiektu. Przeprowadził też badania dotyczące sztywności Ziemi oraz nowego wzorca metra.

Najważniejszy był jednak eksperyment przeprowadzony w 1887 roku z Morleyem. Dowiedziony w nim brak wpływu ruchu obrotowego i orbitalnego Ziemi na prędkość światła miał doniosłe znaczenie dla szczególnej teorii względności.
Jej późniejszy autor, Albert Einstein, powiedział nawet o Albercie:

„Czcigodny doktorze Michelson, to Ty wprowadziłeś fizyków na nowe drogi, poprzez twoją wspaniałą pracę eksperymentalną utorowałeś drogę dla teorii względności”.

Dokonania Alberta dały mu niepodważalne uznanie środowiska naukowego. Był członkiem takich towarzystw naukowych jak: National Academy of Sciences, American Physical Society i American Association for the Advancement of Science, oraz brytyjskich: Royal Society i Royal Astronomical Society.

Szczególną nagrodą, jaką za swoje osiągnięcia otrzymał, była przyznana mu w 1907 roku Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki za konstrukcję precyzyjnych instrumentów optycznych i pomiary w dziedzinie spektroskopii i metrologii przy ich użyciu. Michelson był drugim, po Teoodorze Roosevelcie amerykańskim noblistą, i pierwszym w naukach ścisłych.

W 1899 roku ożenił się z Edną Stanton, z którą miał syna i trzy córki. Nigdy nie wyrzekł się swoich związków z Polską, których nie bał się publicznie podkreślać. Zmarł 9 maja 1931 roku w Pasadenie.

Co ciekawe epizod z życiorysu Alberta Michelsona wykorzystali scenarzyści serialu „Bonanza”. W odcinku z marca 1962 roku przedstawili scenę, w której aktor Ben Cartwright pomaga młodemu Michelsonowi wysłać aplikację do Akademii Marynarki Wojennej.

Co równie ciekawe, po zabójstwie prezydenta Lincolna przyjął na drugie imię Abraham.

red

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

lubietubyc.pomorska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.