Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

S

Aleksander Ścibor-Rylski - pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy

Aleksander Ścibor-Rylski - pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy
S

Aleksander Ścibor-Rylski urodził się 16 marca 1928 roku w Grudziądzu. Zanim oddał się twórczości, z której jest nam dzisiaj znany, działał w Szarych Szeregach, a także był żołnierzem Armii Krajowej.

Przyjął wówczas pseudonim „Ostoja”. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim – przynależał do II Obwodu „Żywiciel” (Żoliborz) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej – zgrupowania „Żniwiarz”, plutonu 229, w którym pełnił funkcję łącznika dowódcy w stopniu strzelca.

Przeżył powstanie. Stolicę opuszczał wraz z ludnością cywilną. Po zakończeniu wojny ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim oraz zacząć tworzyć – najpierw jako pisarz, a potem jako scenarzysta i reżyser filmowy.

Swoją przygodę z filmem rozpoczął na początku lat 50. XX wieku, tuż przed narodzinami Polskiej Szkoły Filmowej. Był związany z zespołami filmowymi „Rytm” i „Pryzmat”. W tym drugim pełnił nawet funkcję kierownika artystycznego.

Aleksander Ścibor-Rylski - pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy

Debiutancki scenariusz napisał do propagandowego filmu dokumentalnego „Matrosowcy” (1951), a pierwszy znaczący w jego biografii tytuł filmowy to „Cień” w reżyserii Jerzego Kawalerowicza. Scenariusz stworzył na podstawie własnego opowiadania o tym samym tytule. Mianem prawdziwego rarytasu gatunkowego niektórzy filmoznawcy określają wyreżyserowany przez Aleksandra Ścibor-Rylskiego western „Wilcze echa” z 1968 roku. – Przyjmując w warstwie fabularnej poetykę klasycznego filmu kowbojskiego, będę równocześnie próbował położyć nacisk na polskie realia – mówił reżyser anonsując ten film.

Jeszcze jako młody człowiek Ścibor-Rylski otrzymał swoje pierwsze odznaczenia: w 1951 roku otrzymał Nagrodę Państwową III stopnia, w 1955 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem 10-lecia Polski Ludowej, a w 1975 roku otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski z okazji 30-lecia kinematografii w Polsce Ludowej. Z tym okresem w swojej karierze, gdy oceniany był jako artysta zasłużony dla budowy socjalizmu, rozliczył się realizując później wspólnie z Andrzejem Wajdą „Człowieka z marmuru”.

Najważniejsza w jego dorobku (szczególnie doceniona przez historyków kina) jest współpraca ze wspomnianym Wajdą. Wspólnie stworzyli „Popioły” oraz dyptyk „Człowiek z marmuru” i „Człowiek z żelaza”. Rylski jest autorem scenariuszy wszystkich tych filmów.

Aleksander Ścibor-Rylski - pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy

Na bardzo długiej liście filmów, w których realizację zaangażowany był Rylski jako scenarzysta, znajdziemy takie tytuły, jak m.in., „Lalka” (serial, 1977), „Dagny” (1976), „Gniazdo” (1974), „Agent nr 1” (1971), „Seksolatki” (1971), „Trąd” (1971). Na liście wyreżyserowanych przez niego filmów znajdziemy chociażby: „Morderca zostawia ślad” (1967), „Jutro Meksyk” (1965), „Późne popołudnie” (1964), „Ich dzień powszedni” (1963). Warto też wspomnieć o filmie „Pierścionek z orłem w koronie” (1992) Andrzeja Wajdy. Jest to adaptacja powieści Ścibor-Rylskiego pt. „Pierścionek z końskiego włosia”.

Ostatni jego film to „Sąsiedzi”, czyli zrealizowana we wrocławskiej wytwórni opowieść o bydgoskiej „czarnej niedzieli” z września 1939 roku.

Oprócz wspomnianego „Cienia” i „Pierścionka…” Aleksander Ścibor-Rylski ma na swoim koncie jeszcze kilka książek: „Węgiel” (1950), „Ich dzień powszedni” (1957), „Złote koło” (seria „Ewa

wzywa 07…”, 1971), „S.O.S.” (1974, wydanej pod nazwiskiem żony Jadwigi Wojtyłło). Do bogatego życiorysu można również dopisać pełnienie funkcji redaktora w wydawnictwie Prasa Wojskowa i w tygodniku „Nowa Kultura”.

Artysta jest bohaterem filmu dokumentalnego „Człowiek z szuflady” w reżyserii Jerzego Sztwiertni.



Aleksander Ścibor-Rylski zmarł 3 kwietnia 1983 roku w Warszawie i pochowany został na tamtejszym cmentarzu na Wólce Węglowej.



S

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

lubietubyc.pomorska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.