Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Biskup Adolf Piotr Szelążek

Biskup Adolf Piotr Szelążek                      Fot. diecezja.torun.pl

Urodził się 30 lipca 1865 roku w Stoczku Łukowskim na Podlasiu. Był synem Stanisława i Marianny z domu Grigoriew. Miał dwóch braci, Władysława i Juliana. Gdy miał niecałe półtora roku zmarła jego matka oraz młodszy brat Julian. Opiekę nad nim przejęła Eleonora z Dobraczyńskich, druga żona ojca.

Szkołę powszechną ukończył w Węgrowie, a dalsze nauki pobierał w gimnazjum w Siedlcach. W 1883 roku wstąpił do seminarium duchownego w Płocku, a święcenia kapłańskie przyjął w katedrze płockiej w 1888 roku. W tym samym roku został wikarym w parafii św. Bartłomieja w Płocku. Wykazywał szczególne uzdolniani, skierowano go więc w 1889 roku na dalsze studia do Akademii Duchownej w Petersburgu, w której w 1893 roku zdobył tytuł magistra świętej teologii. Po studiach powrócił do Płocka, gdzie piastował ważne funkcje diecezjalne, od wykładowcy w seminarium duchownym aż po obrońcę węzła małżeńskiego w sądzie biskupim. Był również administratorem parafii w Radzikowie i Orszymowie, a od 1902 roku - członkiem kapituły katedralnej płockiej.

Księdza Adolfa Szelążeka obchodziła szczególnie krzywda ludzka. Martwiły go wszechobecne bieda i bezrobocie, których skutkiem była masowa emigracja zarobkowa. Zwracał też uwagę na niedostatki edukacji wśród dzieci i młodzieży. Wiele czasu i energii poświęcał na działalność charytatywną. Przez 10 lat, aż do 1918 roku, pełnił funkcję prezesa Płockiego Towarzystwa Dobroczynności. Z jego inicjatywy działały przy nim sale pracy św. Józefa, w których chłopcy mogli się uczyć krawiectwa i stolarstwa. Od marca 1918 roku pełnił obowiązki w Ministerstwie Wyznań Religijnych, gdzie zajmował się sprawami kościelnymi.
W tym samym czasie papież Benedykt XV mianował ks. Adolfa Szelążka biskupem tytularnym Barki i sufraganem płockim. Jego konsekracja odbyła się w katedrze płockiej.

W 1920 roku biskup brał udział w konferencji pokojowej w Rydze jako ekspert do spraw majątkowych Kościoła katolickiego. W 1925 roku jako przedstawiciel episkopatu. współpracował przy zawieraniu konkordatu między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską.

14 grudnia 1925 roku papież Pius XI mianował biskupa Szelążka ordynariuszem diecezji łuckiej na Wołyniu. Od początku swej posługi prowadził on aktywną działalność duszpasterską i organizacyjną, utworzył ponad 70 nowych parafii, założył Seminarium Duchowne Wschodniego Obrządku w Dubnie, pełnił rolę konsultora Świętej Kongregacji do spraw Kościoła Wschodniego, powołał do życia wiele organizacji o charakterze religijnym i charytatywnym, a w 1936 roku na terenie diecezji łuckiej założył Zgromadzenie Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus.

Na początku drugiej wojny światowej Łuck i cała diecezja zostały zajęte przez wojska sowieckie. Nowa władza wyrzuciła biskupa z jego siedziby, zamknęła kurię i seminarium duchowne. Szelążek zamieszkał w dawnym kolegium jezuickim. Jego sytuacja nie zmieniła się także w czerwcu 1941 roku po wkroczeniu wojsk niemieckich. Latem 1944 roku wojska sowieckie ponownie zajęły Łuck, a biskup stał się symbolem sprzeciwu wobec nowej sytuacji politycznej na Wołyniu. Sowieci zaczęli wysiedlać Polaków z Ukrainy. Także biskupowi Szelążkowi nakazano opuścić diecezję. Jego sprzeciw poskutkował aresztowaniem w styczniu 1945 roku. Wraz z grupą innych księży został oskarżony o szpiegostwo na rzecz Watykanu. Szelążek był więziony w Łucku oraz Kijowie. W przeprowadzonym sfingowanym procesie zażądano dla niego kary śmierci.

Zarówno Stolica Apostolska, jak i dyplomacja amerykańska oraz biskupi z Polski podejmowali wiele wysiłków aby uwolnić biskupa. Zabiegi zostały zakończone sukcesem. 14 maja 1946 roku biskup został zwolniony, ale był zmuszony do opuszczenia swojej diecezji. Kilka dni później deportowano go do Polski. Po krótkim pobycie w Kielcach u swojego ucznia biskupa Czesława Kaczmarka udał się do podtoruńskiego Zamku Bierzgłowskiego. Zamieszkał w należącym do diecezji chełmińskiej pokrzyżackim domu zakonnym, który dla „biskupa wygnańca” stanowił niejako siedzibę prowizorycznej łuckiej kurii diecezjalnej.

W okresie świąt Bożego Narodzenia w 1949 roku biskup Szelążek zachorował na grypę. Ta pozornie niegroźna choroba stała się jednak dla niego przyczyną śmierci. Biskup zmarł 9 lutego 1950 roku. Został pochowany w Toruniu w krypcie kościoła św. Jakuba Większego. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył prymas Polski Stefan Wyszyński.

Po śmierci biskupa łuckiego kościół św. Jakuba stał się miejscem pamięci o nim. Do jego grobu przyjeżdżali kapłani z diecezji łuckiej, siostry terezjanki - członkinie założonego przez biskupa zgromadzenia, a także przedstawiciele środowisk wygnańców z Wołynia. 21 kwietnia 1988 roku biskup chełmiński Marian Przykucki odsłonił tablicę pamiątkową poświęconą biskupowi Szelążkowi. Czytamy na niej: „W krypcie tego kościoła daleko od swojej katedry oczekuje zmartwychwstania śp. ks. bp dr Adolf Piotr Szelążek ordynariusz łucki”.

Nowy rozdział pamięci o biskupie związany jest z jego drogą na ołtarze. 23 stycznia 2018 roku, w ramach prowadzonego procesu beatyfikacyjnego, jego szczątki zostały ekshumowane z krypty w kościele św. Jakuba w Toruniu, zbadane przez specjalną komisję i podczas uroczystej mszy pochowane ponownie w sarkofagu z granitu szwedzkiego i karary. Proces beatyfikacyjny rozpoczął się w 2013 roku. Zbieranie rozsianych po Polsce i Ukrainie dokumentów oraz relacji świadków trwało trzy lata. Do 2016 roku, kiedy zakończył się diecezjalny etap procesu, zebrano dziesięć i pół tysiąca stron dokumentów.
Wszystko trafiło do Kongregacji do spraw Świętych w Rzymie. - Przyjmowano go jako wygnańca. Sam o sobie mówił, że jest wygnańcem. Z perspektywy czasu zdajemy sobie sprawę, jaki dar otrzymaliśmy: przyjęliśmy człowieka świętego - mówił Wiesław Śmigiel, ordynariusz diecezji toruńskiej, o ordynariuszu diecezji łuckiej na Wołyniu, który ostatnie lata życia spędził w Zamku Bierzgłowskim.

Dziesięć faktów:
1. Biskup Szelążek pochodził z Podlasia, święcenia kapłańskie przyjął w katedrze płockiej w 1888 roku.

2. W 1889 roku ukończył studia w Akademii Duchownej w Petersburgu, zdobywając tytuł magistra świętej teologii.

3. Przez 10 lat, aż do 1918 roku, pełnił funkcję prezesa Płockiego Towarzystwa Dobroczynności, przy którym założył sale pracy św. Józefa. Chłopcy mogli uczyć się w nich krawiectwa i stolarstwa.

4. 14 grudnia 1925 roku papież Pius XI mianował biskupa Szelążka ordynariuszem diecezji łuckiej na Wołyniu. Swoją posługę biskupią pełnił aż do wojny.

5. W 1936 roku na terenie diecezji łuckiej założył Zgromadzenie Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus, czyli sióstr terezjanek.
6. W 1944 roku został aresztowany przez NKWD i skazany na karę śmierci.

7. Przed śmiercią uchroniła go interwencja Stolicy Apostolskiej, dyplomacji amerykańskiej oraz polskich biskupów.

8. Deportowano go do Polski w 1946 roku, gdzie schronienia „biskupowi wygnańcowi” udzieliła kuria chełmińska w podtoruńskim Zamku Bierzgłowskim.

9. W 2013 roku rozpoczął się proces beatyfikacyjny. Przez trzy lata zbierano rozsiane po Polsce i Ukrainie dokumenty oraz relacje świadków (10,5 tys. stron dokumentacji).

10. 23 stycznia 2018 roku odbyła się kolejna część procedury doprowadzenia biskupa na ołtarze – ekshumacja jego szczątków i złożenie ich w nowym sarkofagu w kościele św. Jakuba.



lubietubyc.pomorska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.