Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Irena Dubiska – skrzypaczka

Irena Dubiska – skrzypaczka

Współpracowała m.in. z Karolem Szymanowskim. Wśród jej uczniów byli tacy artyści, jak Stefan Rachoń czy Wanda Wiłkomirska.

Przyszła na świat w Inowrocławiu 26 września 1899 roku. Jej rodzice Edmund i Władysława przykładali dużą wagę do edukacji muzycznej swoich dzieci. Starsza córka, Ludomira, grała na fortepianie, brat Aleksander na skrzypcach.

Irena Dubiska naukę gry na skrzypcach rozpoczęła w wieku pięciu lat. Jej pierwszym nauczycielem był Oskar Anderlik, berneńczyk, osiadły w Inowrocławiu w 1894 roku dyrygent, pianista i pedagog. To on zaproponował rodzicom Ireny, by ich córka – wówczas sześciolatka – dalej kształciła się w Berlinie. Rodzice, również przekonani o jej szczególnych zdolnościach muzycznych, przystali na tę propozycję.

Irena Dubiska – skrzypaczka

Na scenie zadebiutowała mając dziewięć lat. W Wittenberdze zagrała Koncert e-moll Mendelssohna. W 1910 roku wystąpiła natomiast w Inowrocławiu. Zagrała z siostrą Ludomirą, która ukończyła już wówczas Konserwatorium Muzyczne w Berlinie w klasie fortepianu i pracowała na tej uczelni jako nauczyciel.

Irena Dubiska ukończyła konserwatorium ze złotym medalem mając zaledwie trzynaście lat, a następnie studia uzupełniające. Jej opiekunem był słynny polski skrzypek Bronisław Huberman, który z założenia nie dawał lekcji młodym muzykom. Odstąpił od tej zasady, gdyż Irena zwróciła jego uwagę swoim wyjątkowym talentem. Wkrótce stał się też jej partnerem scenicznym. Wspólnie występowali w Niemczech, Holandii, Francji i Polsce.

Gdy Polska odzyskała wolność i w Warszawie rozkwitło życie koncertowe, Irena Dubiska przeniosła się do stolicy wraz z matką. Bronisław Huberman wystawił jej list polecający dla Emila Młynarskiego, ówczesnego dyrektora Filharmonii, Opery i Konserwatorium. Dzięki udzielonemu wsparciu zaprezentowała się na warszawskiej scenie. W czasie pierwszego występu wykonała Koncert skrzypcowy D-dur op. 77 Johanna Brahmsa.

Po koncercie Emil Młynarski zaproponował jej założenie kwartetu smyczkowego. Zespół ten działał w latach 1919–1921, a Emil stał się ulubionym dyrygentem artystki.

Kolejne lata obfitowały w liczne koncerty. Dubiska występowała w Sztokholmie, Wiedniu, Berlinie, Pradze, Bremie, Hadze. Swą grą oczarowała wielu słuchaczy, w tym królów Bułgarii i Jugosławii.

W 1927 roku rozpoczęła współpracę z Karolem Szymanowskim. Koncertowała z nim stając się drugą interpretatorką jego utworów skrzypcowych. Swą muzyczną podróż rozpoczęli w Wilnie, następnie odwiedzili szereg europejskich miast, w tym Rygę, Mediolan, Rzym i Genewę. W tym samym roku wraz z innymi muzykami wystąpili w niezwykłym wydarzeniu – w pierwszym transmitowanym koncercie w krakowskiej rozgłośni radiowej.

Irena Dubiska – skrzypaczka

W 1930 roku Dubiska założyła Kwartet Polski, nazwany później Kwartetem im. Karola Szymanowskiego. Koncertował on do wybuchu II wojny światowej.

Podczas wojny Irena Dubiska mieszkała w Warszawie. Ponieważ tamtejsze konserwatorium nie zostało zlikwidowane, bo było traktowane przez Niemców jako szkoła zawodowa, mogła uczyć gry młodych muzyków. Nie było to dla niej nowością – działalność pedagogiczną rozpoczęła już w wieku trzynastu lat, udzielając prywatnych lekcji. Będąc dwudziestolatką prowadziła natomiast klasę skrzypiec w Konserwatorium Warszawskim.

Nadal koncertowała – w domach prywatnych i zaprzyjaźnionych kawiarniach. Jednocześnie odrzucała wszelki propozycje grania dla Niemców.

W czasie powstania warszawskiego wspierała walczących grając w szpitalach dla rannych i podczas nabożeństw oraz gotując dla nich posiłki. Opuszczając Warszawę po upadku powstania, miała ze sobą skrzypce. Schroniła się u przyjaciółki w Krakowie.
Po wojnie uczyła w wyższych szkołach muzycznych w Łodzi i Warszawie oraz szkołach niższego stopnia. Wśród jej uczniów były tacy artyści jak Stefan Rachoń czy Wanda Wiłkomirska. Działalność pedagogiczną kontynuowała niemal do końca swojego życia.

Należała do osób, które przyczyniły się do powstania Stowarzyszenia Polskich Artystów Lutników, zasiadała w jego zarządzie, później została członkiem honorowym stowarzyszenia. Była też członkiem założycielem Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków (z czasem również członkiem honorowym).

Za swoją działalność otrzymała wiele nagród i odznaczeń, w tym Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i Złotą Odznakę Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków.

Zmarła 1 czerwca 1989 roku w Warszawie, wkrótce po tym, jak została napadnięta we własnym domu.

Imię Ireny Dubiskiej nosi sala koncertowa w Państwowej Szkole Muzycznej w Inowrocławiu.

Dziesięć faktów:
1. Przyszła na świat w Inowrocławiu 26 września 1899 roku.

2. Naukę gry na skrzypcach rozpoczęła, gdy miała pięć lat.

3. To jej pierwszy nauczyciel Oskar Anderlik zasugerował, by dalej kształciła się w Berlinie.

4. Na scenie Irena Dubiska zadebiutowała mając dziewięć lat.

5. Konserwatorium berlińskie ukończyła ze złotym medalem mając zaledwie trzynaście lat.

6. Gdy Polska odzyskała wolność, Irena Dubiska przeniosła się do stolicy wraz z matką.

7. W okresie międzywojennym występowała w Sztokholmie, Wiedniu, Berlinie, Pradze, Bremie, Hadze…

8. Podczas wojny mieszkała w Warszawie, ucząc gry młodych muzyków.

9. Po wojnie skupiła się na działalności pedagogicznej.

10. Zmarła 1 czerwca 1989 roku w Warszawie.



lubietubyc.pomorska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.