Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Jan Nepomucen Dziewanowski – rotmistrz 1. Pułku Szwoleżerów-Lansjerów Gwardii Cesarskiej

Jan Nepomucen Dziewanowski – rotmistrz 1. Pułku Szwoleżerów-Lansjerów Gwardii Cesarskiej

Urodził się w 1782 roku w miejscowości Płonne, na ziemi dobrzyńskiej (w niektórych źródłach podawana jest inna data i miejsce jego narodzin – 18 maja 1781 roku, okolice Łążyna koło Oborowa). Był synem Jana i Cecylii Dziewanowskich herbu Jastrzębiec, do których należał majątek w Szafarni.

O jego dzieciństwie wiadomo niewiele. Jego guwernerem w ostatnich latach XVIII wieku był prawdopodobnie Mikołaj Chopin, ojciec Fryderyka. Pewności w tej kwestii nie ma, potwierdzone jest natomiast, że rodziny Dziewanowskich i Chopinów były zżyte. Świadczy o tym między innymi fakt, iż Jan Nepomucen Dziewanowski został ojcem chrzestnym Ludwiki, siostry kompozytora. Sam Fryderyk Chopin dwukrotnie później zawitał w wakacje do Dziewanowskich. Przyjaźnił się z Dominikiem, bratankiem Jana Nepomucena.

Enigmatyczne i nie do końca pewne są też informacje o dalszej edukacji Jana. Poszlaki wskazują, że uczęszczał do liceum w Warszawie, jednak w dokumentacji tej szkoły nie odnaleziono potwierdzenia, że ją ukończył.

Wiadomo natomiast, że w 1806 roku, opuścił potajemnie Warszawę. Stolica znajdowała się wówczas pod zaborem pruskim, był to jednak moment, w którym odżyły nadzieje na rychłe oswobodzenie Polski, gdyż od zachodu maszerowały wojska napoleońskie.. Młodzieńcy, którzy nie mogli doczekać się momentu ich wkroczenia do Warszawy, już wcześniej wymykali się z miasta i jechali spotkać się z Francuzami. Jan Nepomucen Dziewanowski również. Pojechał do Poznania jako jeden z pierwszych, a potem wrócił do Warszawy z zadaniem zdobycia wiadomości o sile rosyjskiego wojska, które stało na Pradze. Przeszedł mostem na Wiśle na Pragę, mierząc krokami jego długość. Wiedza ta miała podnieść skuteczność ewentualnego ostrzału artyleryjskiego. Po zdobyciu tych i innych informacji ponownie dołączył do wojsk napoleońskich, by w listopadzie 1806 roku wkroczyć wraz z nimi do Warszawy. Był wówczas adiutantem generała Jana Milhauda.

Kilka miesięcy później, w kwietniu 1807 roku, trzymał do chrztu Ludwikę Chopin. W czerwcu, w randze kapitana (rotmistrza), dołączył do formującego się 1. Pułku Szwoleżerów-Lansjerów Gwardii Cesarskiej. Dowodził w nim 3. kompanią. Niedługo potem powstało Księstwo Warszawskie, a oddział Jana Nepomucena Dziewanowskiego wyruszył do Francji, gdzie stacjonował jego pułk.

Jan Nepomucen Dziewanowski – rotmistrz 1. Pułku Szwoleżerów-Lansjerów Gwardii Cesarskiej

Jesienią 1808 roku, otrzymał rozkaz osłaniania Napoleona podczas wkraczania do Hiszpanii. 30 listopada wziął udział w szturmie na wąwóz Samosierra. Gdy w czasie ataku na pierwszą baterię broniących go dział hiszpańskich ranny został Jan Kozietulski, dowódca szwadronu, w ramach którego walczyła kompania Dziewanowskiego, przejął dowództwo. Kontynuował atak na pierwszą, drugą i trzecią baterię dział, jednak w końcu sam też został ranny. Jeszcze na polu bitwy amputowano u mu prawą nogę. Miał też strzaskane ramię. 3 grudnia został przewieziony do szpitala w Madrycie, gdzie zmarł dwa dni później, a więc 5 grudnia. Miejsce jego pochówku jest nieznane.

W późniejszych latach pamięć o Janie Nepomucenie Dziewanowskim i jego dokonaniach w bitwie pod Samosierrą zostały zatarte. Jednak najlepszym świadectwem zarówno jego odwagi, jak i znaczenia jego wyczynu jest fakt, że to właśnie on, jako jedyny Polak, został wymieniony z nazwiska w biuletynie armii napoleońskiej, dotyczącym zdobycia Samosierry. Za udział w tej bitwie został też osobiście odznaczony przez cesarza Napoleona Bonapartego Legią Honorową.

Niemal dokładnie w dwusetną rocznicę śmierci Jana Nepomucena Dziewanowskiego – 6 grudnia 2008 roku - Szkole Podstawowej w Płonnem nadano imię Jana Nepomucena i Dominika Dziewanowskich.

W Golubiu-Dobrzyniu i Gdańsku są również ulice, którym patronuje Jan Nepomucen Dziewanowski.

Dziesięć faktów:

1. Jan Nepomucen Dziewanowski był rotmistrzem 1. Pułku Szwoleżerów-Lansjerów Gwardii Cesarskiej.

2. Urodził się w Płonnem w 1782 roku.

3. Był synem Jana i Cecylii Dziewanowskich herbu Jastrzębiec, do których należał majątek w Szafarni.

4. Istnieje wielkie prawdopodobieństwo, że jego guwernerem był przez pewien czas Mikołaj Chopin, ojciec Fryderyka. Dalsze nauki pobierał prawdopodobnie w Warszawie, w tamtejszym Liceum Warszawskim.

5. Z armią napoleońską w listopadzie 1806 roku wkroczył do Warszawy, jako adiutant generała Jana Milhauda.

6. Trzymał do chrztu Ludwikę Chopin, córkę Mikołaja i siostrę Fryderyka.

7. 30 listopada 1808 roku wziął udział w szturmie na wąwóz Samosierra, który powstrzymywał Napoleona przed zdobyciem Madrytu.

8. Został osobiście odznaczony przez cesarza Napoleona Bonapartego Legią Honorową.

9. Jest też jedynym Polakiem wymienionym z nazwiska w biuletynie armii napoleońskiej dotyczącym tej bitwy.

10. 6 grudnia 2008 roku Szkole Podstawowej w Płonnem nadano imię Jana Nepomucena i Dominika Dziewanowskich.



lubietubyc.pomorska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.