Prof. Maria Znamierowska-Prüfferowa. Kim była?

Czytaj dalej
S

Prof. Maria Znamierowska-Prüfferowa. Kim była?

S

Prof. Maria Znamierowska-Prüfferowa to założycielka i pierwsza dyrektorka Muzeum Etnograficznego w Toruniu.

Urodziła się w 1898 roku w miasteczku Kibarty na Litwie, gdzie w tym czasie jej ojciec Stanisław był urzędnikiem komory celnej. Maturę zdawała w 1915 roku w Libawie na Łotwie. Od października tego roku prawie trzy lata przebywała w Kijowie, gdzie związała się ze środowiskiem polskim, brała udział w wykładach Wyższych Kursów Żeńskich na Wydziale Filologicznym oraz w polskim Kolegium Uniwersyteckim. Przeniosła się do Warszawy w 1918 roku. Z końcem roku 1920 osiadła w Wilnie.

Prof. Maria Znamierowska-Prüfferowa. Kim była?

Studia Marii Znamierowskiej to czas stopniowego krystalizowania się zainteresowań, silnych przejść w życiu osobistym, walki o zdrowie z powodu gruźlicy i związanych z tym wielokrotnych pobytów w Zakopanem. Po ponad roku studiów na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Stefana Batorego kontynuowała naukę na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym, na którym od 1922 roku wykładał przybyły z Krakowa prof. Jan Prüffer. Już jako jego żona Maria Znamierowska-Prüfferowa zaczęła jesienią 1926 roku studiować etnologię, zaś w roku akademickim 1927/28 rozpoczęła pracę w Muzeum Etnograficznym Uniwersytetu Stefana Batorego. Temu wyborowi – etnografii i muzealnictwu – pozostała wierna do końca życia. Opublikowane w 1930 roku „Rybołówstwo jezior trockich” to jej praca magisterska, po której nastąpiły dalsze prace głównie z tego zakresu.



Okres międzywojenny to dla Znamierowskiej-Prüfferowej czas zdobywania kwalifikacji muzeologa podczas licznych podróży zagranicznych, a także czas badań terenowych, gromadzenia zbiorów i dokumentacji dla muzeum. Zajmowała się działalnością dydaktyczną prowadząc ćwiczenia etnograficzne w Szkole Nauk Politycznych przy Instytucie Naukowo-Badawczym Europy Wschodniej w Wilnie. Zajmowała się również popularyzacją ochrony zabytków etnograficznych. Jej praca „Ości rybackie, próba klasyfikacji ości północno-wschodniej Polski” była podstawą nadania jej stopnia doktora. W czasie okupacji, póki to było możliwe, pracowała w Muzeum Etnograficznym. Zwolniona z pracy przez Niemców w 1942 roku; po ich ewakuacji z Wilna w lipcu 1944 roku została z powrotem zatrudniona.



Prof. Maria Znamierowska-Prüfferowa. Kim była?

W 1945 roku, razem ze środowiskiem uniwersyteckim, Prüfferowie zdecydowali się na wyjazd do Torunia, gdzie dotarli 14 lipca. W tworzącym się Uniwersytecie Mikołaja Kopernika Znamierowska-Prüfferowa została adiunktem Katedry Etnologii, próbując bezskutecznie reaktywować ideę etnograficznego muzeum uniwersyteckiego na wzór wileński. W tym czasie gromadziła zbiory w Dziale Etnograficznym Muzeum Miejskiego, gdzie pierwszą wystawę zorganizowała już w 1948 roku. Kierując Działem Etnograficznym w latach 1946–1958, wyraźnie formułowała cel, do którego dążyła – samodzielne Muzeum Etnograficzne wraz ze skansenem. Wywalczywszy zgodę władz na jego utworzenie, doprowadziła do powstania placówki 1 stycznia 1959 roku.

Tytuł profesora nadzwyczajnego nadany został jej w 1955 roku, praca habilitacyjna „Rybackie narzędzia kolne w Polsce i w krajach sąsiednich” ukazała się w roku 1957. W latach 1959–1972 pełniła funkcję dyrektora Muzeum Etnograficznego w Toruniu. Pozostawiła po sobie placówkę z około 14 tys. zbiorów etnograficznych z terenów północnej Polski, w tym najbogatszą w ówczesnym okresie kolekcją rybołówstwa tradycyjnego ocharakterze ogólnopolskim, z wystawami stałymi: kultury materialnej i sztuki ludowej oraz salą rybacką, skansenem, kilkunastoma muzealnymi publikacjami. Jako emerytka opracowała podsumowującą pozycję „Tradycyjne rybołówstwo ludowe na tle zbiorów i badań Muzeum Etnograficznego w Toruniu”. Przez szereg lat kierowała pracami Zespołu do Badania Rybołówstwa Tradycyjnego. Zmarła 20 sierpnia 1990 roku w Toruniu. Od 15 grudnia 1999 roku Muzeum Etnograficzne w Toruniu nosi jej imię.



fot. zbiory Muzeum Etnograficznego w Toruniu, Wikipedia.




S

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

lubietubyc.pomorska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.