S

Walenty Fiałek - związany z Chełmnem drukarz

Walenty Fiałek - związany z Chełmnem drukarz
S

Związany z Chełmnem drukarz, wydawca i bibliofil, jeden z najwybitniejszych Polaków czasów zaborów, twórca cennego, liczącego kilkanaście tysięcy woluminów, zbioru druków i rękopisów.

Urodził się 12 lutego 1852 roku w Chwarznie koło Kościerzyny, a więc na Kaszubach. Jako szesnastolatek rozpoczął naukę drukarstwa w Chełmnie u Ignacego Danielewskiego. Trzy lata później przeniósł się do Poznania, gdzie pracował jako zecer i metrampaż w „Dzienniku Poznańskim” (składał z ołowianych liter teksty redaktorów i gotowe artykuły układał na stronie). Piętnaście lat później, bogatszy w doświadczenia i wiedzę, powrócił do Chełmna i rozpoczął własną działalność.

Walenty Fiałek - związany z Chełmnem drukarz

Założył drukarnię, którą prowadził od 1885 do 1919 roku. Wydawał głównie literaturę popularną, która trafiała do Polaków zamieszkałych pod zaborem pruskim, w Westfalii (która stanowiła największy rynek zbytu wydawnictwa z Chełmna) i w USA. Były to między innymi powieści, podania historyczne, zbiory pieśni i żywoty świętych, wzorniki listów, przemówień i powinszowań, druki religijne i kalendarze, ale także publikacje poświęcone proroctwom i przepowiedniom. Wydawane były w wysokich, kilkunastotysięcznych nakładach. Łącznie firma Walentego Fiałka wydrukowała ponad 200 różnych tytułów, ogółem ich nakład sięgnął kilku milionów egzemplarzy.



Po 1919 roku, po sprzedaży drukarni spółce „Nadwiślanin”, Walenty Fiałek prowadził wyłącznie działalność wydawniczą.

Swoją działalnością nieraz narażał się władzom pruskim, które konfiskowały niektóre wydawane w Chełmnie publikacje. Taki los spotkał na przykład śpiewnik zawierający piosenkę „Hej, ty Wisło” i inne śpiewki ludowe odwołujące się do historii i kultury polskiej. Walenty Fiałek skazany został za tę publikację na miesiąc aresztu.



Jako miłośnik książek zgromadził cenny zbiór liczący kilkanaście tysięcy woluminów, poświęconych Pomorzu Gdańskiemu, Kaszubom, Warmii, Mazurom i Śląskowi. Były to między innymi rzadkie wydawnictwa chełmińskie, pelplińskie, toruńskie, gdańskie, kaszubskie i mazurskie oraz wydawnictwa ludowe i dzieła z historii literatury polskiej, także kilkaset starodruków. W ich poszukiwaniu Walenty Fiałek pisał listy do antykwariatów i ogłaszał się w niemieckojęzycznej prasie. Jeszcze pracując w Poznaniu uratował rękopis Józefa Ignacego Kraszewskiego. Zbierał też numizmaty, medale, odznaki, dyplomy i mapy. Dziś zbiór ten znajduje się w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu, został bowiem po jego śmierci kupiony przez Pomorskie Starostwo Krajowe i przekazane Towarzystwu Naukowemu w Toruniu. W Książnicy znajdują się dziś także 53 cenniki i katalogi wydawnictwa Walentego Fiałka, świadczące o skali jego działalności.

W 1926 roku Walenty Fiałek został honorowym obywatelem miasta Chełmna, a w roku 1927 otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta. Zmarł 17 maja 1932 roku Chełmnie i został pochowany na parafialnym cmentarzu. Jego imię nosi Miejska Biblioteka w Chełmnie.



fot. zbiory Muzeum Ziemi Chełmińskiej, fotopolska.eu,




S

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

lubietubyc.pomorska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.